25 jaar heemkundig genootschap

Castenray | "Geschiedenis leeft pas echt, wanneer je die samen deelt", zegt voorzitter Jan Strijbos van de Castenrayse heemkundestichting. "Iedere oude foto, ieder verhaal van vroeger en ieder gebruik vertelt iets over wie wij als dorpsgemeenschap zijn. Wat in Castenray begon als een klein initiatief van enkele enthousiaste dorpsbewoners, is in 25 jaar tijd uitgegroeid tot een onmisbare schakel in het bewaren van de geschiedenis van Castenray. Met dankbaarheid en ook wel enige trots kijken we terug op een periode vol onderzoek, publicaties, lezingen, tentoonstellingen en oprichten van monumenten.”

In 1998 deed carnavalsvereniging De Schânseknuppels uit Castenray aan de oud-prinsen Toon Kuijpers, Jac Seijkens en Hay Strijbos het verzoek om haar 44-jarige bestaansgeschiedenis te beschrijven en in boekvorm uit te geven. Het boek moest in november 2000 gereed zijn en tijdens de jubileumviering gepresenteerd kunnen worden. Het driemanschap was graag bereid aan het boek medewerking te verlenen, maar wist niet goed hoe een en ander aangepakt moest worden. Daarbij kwam dat geen van de drie kartrekker van het project wilde worden. Besloten werd Jan Strijbos te vragen en deze stemde in het voorzitterschap van de boekcommissie op zich te nemen.
Met veel elan ging deze groep aan de slag. Oude carnavalskranten en dorpsblaadjes werden doorgespit, notulenboeken doorgelezen, foto’s verzameld, maar bovenal werden diverse personen geïnterviewd. Daarbij kwam veel aan het licht dat historisch gezien zeer interessant was, maar niet in het carnavalsboek geplaatst kon worden. Dit werd als bijzonder jammer ervaren en toen het boek Vastelaovend Same! gereed was, werd door Hay en Jan Strijbos nog dikwijls nagepraat en allengs kwam de wens om meer Castenrayse historie vast te leggen weer bovendrijven. Hay en Jan bezochten enkele lezingen van de kring Venray van het Geschied- en Oudheidkundig Genootschap en ze raakten enthousiast over hetgeen ze vernamen van enkele regionale heemkundeorganisaties. Jan polste Toon Kuijpers voor het idee om ook in Castenray een heemkundegroep in het leven te roepen. Toon stemde toe en Hay en Jan lieten nog enkele namen de revue passeren. Wim Jeuken werd benaderd en ook hij wilde wel een steentje bijdragen aan een dergelijke groep. Henk Dinghs, die toevallig van het initiatief hoorde, gaf meteen te kennen dat ook hij graag aan een heemkundegroep zijn medewerking wilde verlenen.

Er werd een vergadering belegd en op 31 januari 2001 kwam de groep van vijf personen bij Toon Kuijpers in Horst voor een eerste oriënterend gesprek bij elkaar. De doelstelling van de werkgroep Câselse historie werd geformuleerd en tevens werd gesproken over uitbreiding van de groep. Enkele potentiële leden werden gevraagd en dat resulteerde in de aanmelding van Koos Kleeven-Duijkers en Truus Tacken-Jenniskens. Blij dat de dames nu ook vertegenwoordigd waren, werd een volgende bijeenkomst vastgelegd.
Op 5 maart 2001 kwam de groep van zeven bij elkaar bij Wim Jeuken aan de Lollebeekweg. Daar werd officieel de “Heemkundegroep Castenray” opgericht. Jan Strijbos werd benoemd tot voorzitter en Henk Dinghs tot secretaris/penningmeester.
Tijdens de vergadering van 9 april 2001 werd gekozen voor de stichtingsvorm met als naam: Stichting Heemkundig Genootschap Castenray. Nadat de conceptstatuten door iedereen bestudeerd waren, passeerde op 24 juni 2001 ten overstaan van notaris Wim Heijnen uit Castenray de stichtingsakte.

In de afgelopen 25 jaar verzamelde het genootschap een indrukwekkend archief met meer dan 10.000 historische foto's, bidprentjes en documenten. Ook werden talloze verhalen van inwoners opgetekend en die dienden uiteindelijk als basis voor verschillende boeken. Castenrayse thema's als de hengstenassociatie Vooruitgang en Nederlands beroemdste trekpaardhengst Nico van Melo, het vroegere boerenleven, de onderwijsgeschiedenis, de Indiëgangers, de Castenrayse Vennen, de Diepeling, het gemeenschapshuis, de kerkgeschiedenis en de invloed van de oorlogsjaren op het dorp werden alle in boekvorm uitgegeven.

Door de jaren heen organiseerde de heemkundestichting tal van activiteiten. Van exposities en lezingen tot excursies door het dorp, in de natuurgebieden Castenrayse Vennen en Diepeling en langs de vele monumenten. De wekelijkse publicatie in het dorpsblad van een oude foto met daarbij een uitgebreide beschrijving, vormt telkens het vastleggen van weer een stukje dorpshistorie.

In de loop van de afgelopen 25 jaar bouwde de heemkundestichting een enorme collectie op van historische voorwerpen, oorlogsobjecten, devotionalia, archeologische vondsten en uit de Diepeling bijzondere stenen en fossielen. De stichting hoopt op niet al te lange termijn een nieuw onderkomen te hebben op het priesterkoor van de inmiddels verkochte Castenrayse kerk. In het gebouw zijn daarnaast elf huurappartementen gepland.

De grootste zorg voor het bestuur vormt nu vooral het oog op de toekomst. Jan Strijbos (80) is vanaf de oprichting voorzitter van het stichtingsbestuur en ook zijn broer Hay (86) maakt er al 25 jaar deel van uit. Henk Dinghs (74) is al 21 jaar secretaris/penningmeester, Hay Willemssen (88) is al 23 jaar lid en Riek Weijs-Hoeijmakers (85) bijna 20 jaar. Enkele maanden geleden meldde zich de 36-jarige Tim Riswick als bestuurslid en gehoopt wordt dat dit een stimulans vormt om andere jongeren aan de stichting te binden. “Na 25 jaar is duidelijk geworden dat de geschiedenis van een klein dorp groot kan zijn, zolang mensen bereid zijn haar te blijven vertellen. Een gemeenschap zonder herinneringen verliest een deel van haar identiteit. Daarom blijven wij ons inzetten om de verhalen van Castenray levend te houden”, besluit Jan Strijbos.

Stichting Heemkundig Genootschap Castenray viert haar 25-jarig bestaan op 13 en 14 juni. Het programma op zaterdag 13 juni om 17.00 uur bij het beeld schaatsenrijder aan de Rietweg en eindigt in gemeenschapshuis De Wis. Op zondag wordt in De Wis van 11.00 tot 12.00 uur de film over het project ‘Levende Kruisweg’ vertoond.