Hoe Café By Hendrikx de leefbaarheid van Castenray redt
Castenray | Het is er nog steeds, het dorpscafé tegenover de kerk in Castenray. Sterker nog: er is op 1 januari nieuw leven ingeblazen. Waar het voortbestaan van het laatste historische dorpscafé onlangs nog aan een zijden draadje hing, waait er nu een gloednieuwe wind onder de naam Café by Hendrikx. Moeder Jacqueline en haar zonen Jimmy en Sem namen de exploitatie over. Historicus Jan Strijbos duikt in de rijke geschiedenis van de locatie.
"Vorig jaar hoorden we de geruchten dat een investeerder het pand wilde kopen om er appartementen in te bouwen," vertelt Jimmy Hendrikx. "Als dorpsbewoner met een flinke dosis horecaervaring ging er meteen een knop om. Een eigen onderneming was altijd al mijn droom. Na maanden van voorbereiding en rekenen is het balletje gaan rollen. De vorige eigenaar kan genieten van het pensioen, en wij mogen hier iets moois gaan neerzetten."
Vijf cafés en 'foesel' tappen
Dat Castenray zijn laatste café koestert, is historisch gezien niet vreemd. Historicus Jan Strijbos duikt in de rijke geschiedenis van de locatie, die nauw verweven is met het dorp. Rond 1400 werd in Castenray al een kapel gewijd aan St. Matthias. De kapelmeester, die later koster werd, onderhield de kapel en luidde de klokken.
Een investeerder wilde hier appartementen bouwen
Omstreeks 1786 duikt voor het eerst de officiële link met de horeca op in de archieven: ‘Willem Heldens, Custer tot Castelo, tapt foesel’.
Omdat het kostershuis destijds het laatste pand van de gemeente Venray richting Horst was, deed het gebouw bovendien dienst als tolhuis. Van het café alleen konden de uitbaters destijds echter geen gezin onderhouden.
Castenray telde voor en tot enkele decennia na de Tweede Wereldoorlog, naast een aantal huiskamercafés, maar liefst vijf volwaardige cafés. Vier lagen bij de kerk en één aan de weg naar Oirlo. De uitbaters combineerden het café noodgedwongen met een kruidenierswinkel, bakkerij, boerderij of manufacturenhandel. Eén caféhouder was, uniek genoeg, koster, koordirigent en tolheffer tegelijk.
Handboog en twaalf kinderen
In 1906 trad Baer Kuijpers aan als koster. Om zijn gezin met twaalf kinderen te onderhouden, werkte hij als boom- en rozenkweker, terwijl zijn vrouw het café exploiteerde. In 1919 werd hier handboogschutterij De Batavieren opgericht, waarna de zaak de naam 'Het Doelhuis' kreeg, in de volksmond D’n Doel. Wanneer Baer in 1935 overlijdt, neemt zijn 21-jarige zoon Tinus het stokje over. Hij combineert de zaak met een glastuindersbedrijf en bouwt in 1971 een zaaltje aan voor de handboogschutters.
Eind 1972 draagt Tinus de zaak over aan zijn dochter Truus en haar man Jac. Onder hun leiding groeit het uit tot een bloeiend etablissement, zeker toen in 1988 het allerlaatste concurrerende café in Castenray sloot. Vanaf dat moment vonden alle lokale verenigingen onderdak in het café, dat inmiddels kortweg De Köster werd genoemd. Na het pensioen van Jac en Truus in 2003 wisselde de exploitatie enkele malen, waarna de in Bristol geboren Leigh Stowell het dapper dertien jaar volhield.
Nostalgie en modernisering
Op 1 januari van dit jaar werd het pand aangekocht en in de Castenrayse familie Hendrikx de perfecte match vond om de exploitatie voort te zetten. Met de komst van Jacqueline, Jimmy en Sem is de bedrijfsvoering compleet anders dan in de tijd van de vroege kosters.
"We willen de boel naar onze eigen hand zetten en de zaak een eigen identiteit geven," legt Jimmy uit. "Bij een nieuwe start hoort een nieuwe naam: Café by Hendrikx. Niet om te breken met het verleden, maar juist om de koers naar de toekomst te markeren. We willen de authentieke dorpsfunctie absoluut behouden, maar tegelijkertijd het dorp nieuwe energie geven."
Flinke verbouwing
Dat betekent concreet dat het vizier wordt verbreed. Deze zomer start het drietal met een frisse lunchkaart, waarbij de familie hun horecaervaring volop gaat benutten. Na de zomer staat er een flinke verbouwing op de planning. De elektra wordt vernieuwd, het pand wordt grondig geïsoleerd en er wordt een professionele horecakeuken gebouwd om feesten, partijen, buffetten en catering mogelijk te maken. Zo hopen ze niet alleen dorpsbewoners aan te trekken, maar toeristen uit de nabije omgeving die aan het wandelen en fietsen zijn.
Sinds 1876 is er volgens Jimmy 'weinig gebeurt' aan het pand. Die transitie van authentiek bruin café naar een moderne horecazaak zorgt soms voor komische contrasten. "We waren bijvoorbeeld hoogst verbaasd over het mannentoilet; een ouderwets pismuurtje met een goot erin," lacht Jimmy. "Sommige stamgasten noemen dat nostalgie. Maar als je straks fatsoenlijk eten wilt serveren, moet het hygiënisch simpelweg pico bello in orde zijn. Het is dus constant zoeken naar de juiste balans." De toekomst van het dorpsleven vraagt om een frisse, hygiënische aanpak die ook de nieuwe generatie aanspreekt.
Essentieel voor de leefbaarheid
Voor Castenray is de doorstart van dit laatste café een absolute zegen. In kleine kernen heeft de lokale horeca een cruciale maatschappelijke functie. Nu de school, de winkels en andere voorzieningen zijn verdwenen, en de kerk een woonfunctie krijgt, blijft het café, naast het gemeenschapshuis, de allerlaatste openbare ontmoetingsplek voor jong en oud.
Hoewel er flink geklust moet worden, kijkt het familietrio de toekomst met vol vertrouwen tegemoet. De steun van de lokale gemeenschap is in elk geval al ruimschoots aanwezig. "We merken dat we de gunfactor hebben van iedereen om ons heen," sluit Jimmy positief af. "Het draait ons niet om het grote geld, maar we willen puur zorgen dat dit historische pand optimaal benut wordt en doet waarvoor het bedoeld is: mensen samenbrengen."
