Nieuwe reconstructie van drama rond de Britten Orr en Silvertop
Overloon | Dat in sommige oorlogsdossiers na meer dan tochtig jaar nog altijd nieuwe informatie naar boven komt is Arno van Dijk, researcher, biograaf, auteur en special projects binnen de Stichting Overloon War Chronicles, niet vreemd. Regelmatig vinden er updates plaats door OWC-researchers van dossiers die de stichting onderzoekt en ook deelt met de nabestaanden van de betreffende Britse en Amerikaanse militairen.
Een zaak waarin Van Dijk zich sinds de oprichting van de OWC al meer dan vijf jaar vastbijt is het dossier over de gebeurtenissen in Sint Anthonis op 25 september 1944, waarvan zijn uitgebreide dossiers voor iedereen te lezen zijn op de Overloon War Chronicles website.
Hoe zat het ook alweer?
Op maandagmiddag 25 september 1944 rond 16.30 uur worden de Britse officieren Lieutenant Colonel Hubert Orr (3rd Battalion Monmouthshire Regiment) en Lieutenant Colonel David Silvertop (3rd Royal Tank Regiment), terwijl ze met twee andere Britse officieren overleg voeren op de splitsing Lepelstraat – Perdshemel (nu Kolonel Silvertoplaan) in Sint Anthonis, daar opeens dodelijk getroffen door Duitse kogels. Die kogels worden afgevuurd vanuit plotseling passerende Duitse half-tracks die op de vlucht zijn voor de Britse troepen, daarbij in het dorp belanden en in paniek al schietend een uitweg uit het dorp zoeken. Dat is een feit. Of toch niet?
Want Van Dijk heeft sinds 2023 separaat onderzoek gedaan naar het hardnekkige gerucht dat de dood van Silvertop en Orr veroorzaakt zou zijn door een groep gevangengenomen SS'ers die door de Britten werd afgevoerd. Op het moment dat de SS'ers op de splitsing de Britse officieren passeerden die daar overleg voerden, zou een van de SS'ers een handgranaat hebben gegooid naar de vier officieren. Met de dood van Silvertop en Orr tot gevolg. Waarna de Britse troepen direct wraak zouden hebben genomen door alle SS'ers ter plaatse dood te schieten.
Dit alles zou daarna verzwegen zijn aangezien door de executies mogelijke oorlogsmisdaden zouden zijn begaan door de Britten in Sint Anthonis. En daarom zou al direct in 1944 het kogelscenario (de schoten van de half-tracks) zijn opgesteld als officiële waarheid.
Ontbrekend puzzelstukje zorgt voor andere kijk
Van Dijks separate onderzoek naar dat gerucht mondde daarna uit in een separaat dossier op de website van de Overloon War Chronicles: ‘Silvertop en Orr: de handgranaat en de cover up-theorie / de waarheid achter het Sint Anthonis-drama, 25 september 1944'. Maar ook na publicatie van dat dossier kwam opnieuw onbekende informatie naar boven.
Van Dijk: "Vorig jaar zomer kreeg ik een mail van een Britse lezer van dit dossier op de OWC-website. In zijn mail noemde die man een tot dan toe mij onbekende bron van dat handgranaatscenario: een Britse militair die op die 25e september 1944 in Sint Anthonis was geweest en claimde daar dingen te hebben zien gebeuren."
Deze lezerstip was voor Van Dijk reden opnieuw aanvullend onderzoek te doen. Maar dit bleek niet de enige wending. Want enige tijd daarna komt Van Dijk een opzienbarend artikel tegen op de website van de krant Monmouthshire Beacon, al sinds 1837 een weekkrant in het district Monmouthshire en het westen van Gloustershire. In een artikel over het heldendom van de Monmouthshire Regiment in de Tweede Wereldoorlog staan een paar zinnen over de gebeurtenissen in Sint Anthonis op 25 september 1944. Lieutenant Colonel Orr wordt genoemd, maar tot verbazing van Van Dijk wordt ook de achternaam genoemd van de tot nu toe onbekende chauffeur van Orr.
Van Dijk: "In dat artikel stond ook dat die chauffeur in Sint Anthonis een actie had verricht. Dat stond een beetje cryptisch beschreven, niet te herleiden wat die actie was geweest. Samen met mijn vaste Britse OWC-correspondente/researcher ben ik op zoek gegaan naar meer informatie over die chauffeur, in de hoop dat er misschien ergens een verslag van hem over die fatale minuten in Sint Anthonis te vinden zou zijn. Toen we de voornaam konden achterhalen, lukte het daarna zijn zoon te traceren. Op mijn vragen aan die zoon of zijn vader ooit iets had verteld over de gebeurtenissen in Sint Anthonis, ontving ik een paar weken later zijn antwoordmail met daarin een door hem en zijn zus samengesteld document met daarin onder andere hun herinneringen uit de gesprekken die ze in het verleden met hun vader hadden gevoerd over de oorlog. En ook bevatte het een beschrijving van de gebeurtenissen in Sint Anthonis. Hun vader was inderdaad daar op dat specifieke moment."
Voor Van Dijk voelde dat document als een missing link. “Met dit puzzelstukje kon ik eindelijk een hele serie eerdere gegevens koppelen en zo gedetailleerd bepalen wat zich exact had afgespeeld die middag op die splitsing, wie waar had gestaan en wie wat had gedaan.”
Van Dijks onderzoeksresultaten zijn te lezen in zijn dossiers over Orr en Silvertop op de site van Overloon War Chronicles: www.overloonwarchronicles.nl
In de biografiesectie bevatten de biografieën van Orr en Silvertop onder andere de totale gebeurtenissen in Sint Anthonis in die septemberdagen. Het separate handgranaatdossier is op dezelfde webpagina te vinden.
