Leenders haalt uit naar Uitdehaag
Venray | Met het aantreden van een nieuw college komt er een einde aan de periode van Martin Leenders als wethouder namens Samenwerking Venray. Na vier intensieve jaren neemt hij afscheid van het openbaar bestuur. Het worden voor Leenders geen stille slotweken. In een openhartig gesprek kijkt hij terug op hoogtepunten binnen het sociaal domein, bedreigingen aan zijn adres, de impact daarvan op zijn gezin én zijn volledig vastgelopen relatie met burgemeester Michiel Uitdehaag. “Ik kijk met trots terug op mijn periode als wethouder”, zegt Leenders. “Maar ik heb ook dingen meegemaakt, zowel positief als negatief, die ik nooit meer zal vergeten.”
Leenders begon vier jaar geleden aan zijn eerste periode als wethouder namens Samenwerking Venray. Hij kreeg direct een van de zwaarste portefeuilles binnen het gemeentebestuur onder zijn hoede: het sociaal domein. Dat terrein beslaat ruim twee derde van de totale gemeentelijke begroting. “Dan moet je soms echt zware keuzes maken”, vertelt hij. “Vanuit de raad kun je gemakkelijk roepen dat iets anders moet, maar als bestuurder zie je alle onderzoeken, financiële afwegingen en gevolgen van dichtbij. Uiteindelijk moet je soms beleid verdedigen waarvan je weet dat niet iedereen er blij van wordt. Toch staat voor mij altijd het belang van Venray voorop.”
Volgens Leenders heeft het wethouderschap zijn kijk op de politiek veranderd. “Iedereen die raadslid is, zou eigenlijk eens wethouder moeten zijn. Dan zie je pas echt hoe ingewikkeld sommige dossiers zijn.”
Trots op armoedebeleid
Ondanks de moeilijke dossiers kijkt Leenders met voldoening terug op verschillende resultaten die hij samen met de gemeenteraad wist te bereiken. Vooral het nieuwe armoedebeleid noemt hij een belangrijk succes uit zijn bestuursperiode. “Dat beleid hebben we in het begin van mijn termijn door de raad gekregen en daar ben ik echt trots op. Ook op de extra aandacht die er is gekomen voor welzijn en preventie.”
Hij noemt daarnaast de grotere aandacht voor de LHBTQIA+-gemeenschap, de inzet van dorpsondersteuners en het versterken van preventieve zorg als belangrijke stappen. “We proberen eerder problemen te signaleren en mensen sneller te helpen. Dat is ontzettend belangrijk.”
Leenders volgt na afscheid religieuze roeping in Rolduc
Volgens Leenders werd soms onderschat hoeveel werk daarachter schuilgaat. “Ambtenaren werken beleid tot in detail uit. Als wethouder ben jij uiteindelijk degene die ermee naar de raad gaat en het moet verdedigen. Dan sta je misschien vooraan, maar daar gaat enorm veel ambtelijke voorbereiding aan vooraf.”
Naast de inhoudelijke dossiers kijkt Leenders ook terug op bijzondere momenten die hij zonder het wethouderschap nooit had meegemaakt. “Als wethouder gaan deuren open die anders gesloten blijven. Dat klinkt misschien gek, maar je komt op plekken en bij gebeurtenissen waar je normaal nooit achter de schermen kijkt.”
Hij noemt onder meer het internationale G-judotoernooi in Venray van sportinstituut Verhagen als voorbeeld. “Als bezoeker zie je alleen het evenement zelf, maar achter de schermen gebeurt enorm veel. Het was bijzonder om dat eens van dichtbij mee te maken.”
Ook het moment waarop hij, bij afwezigheid van burgemeester Uitdehaag, een Koninklijke Onderscheiding mocht uitreiken aan Carla Kunen-Voesten uit Geijsteren, maakte indruk. “Dat zijn momenten die je nooit meer vergeet. Daar ben ik ontzettend trots op.”
Het NLW-dossier
Een van de dossiers waar Leenders met opvallend veel nadruk over spreekt, is het NLW-dossier. Volgens hem sleepte die kwestie al tientallen jaren voort. “Dat speelde al toen ik in 2002 in de gemeenteraad kwam. Iedere keer werd het vooruitgeschoven. Nu zijn eindelijk stappen gezet.”
Per 1 januari 2027 moet er een nieuw eigen werkbedrijf voor de gemeente Venray staan. “Dat proces was ingewikkeld en gevoelig, maar het moest gebeuren.”
Tegelijkertijd kreeg hij tijdens dat dossier ook te maken met bedreigingen die diepe indruk maakten.
Doodsbedreiging
Leenders vertelt dat hij via via hoorde dat binnen het NLW-managementteam een ernstige bedreiging richting hem was geuit. “Er werd gezegd: ‘Als Leenders hier nog een keer komt, dan maken we hem dood.’ Toen ik dat hoorde, schrok ik enorm.”
Volgens hem werd de betreffende persoon vervolgens uitgenodigd op het gemeentehuis voor een gesprek. “Daar gaf hij aan nog steeds achter die uitspraak te staan. Dan ben je snel uitgepraat.”
Hoewel er volgens Leenders voldoende aanleiding was om aangifte te doen, besloot hij dat uiteindelijk niet te doen. “Misschien heeft mijn geloof daar toch een rol in gespeeld.”
Discussie rond azc
Ook de maatschappelijke discussie rond de komst van een asielzoekerscentrum in Venray in 2023 liet diepe sporen achter. Leenders kreeg als bestuurder veel kritiek te verwerken en zegt dat de sfeer soms volledig ontspoorde. “Ik ben in het gemeentehuis zelfs geduwd door iemand die het ergens niet mee eens was.”
Maar vooral de impact op zijn gezin raakte hem zwaar. Zijn dochter werd volgens hem op school in een volle klas aangesproken door een docent over de komst van het mogelijke azc. “Er werd tegen haar gezegd dat het de schuld van haar vader was dat er straks allemaal ellende in Venray zou ontstaan. Daar was ze kapot van.”
Waardering voor Kompier
In die moeilijke periode voelde Leenders zich naar eigen zeggen wel gesteund door toenmalig waarnemend burgemeester Leontien Kompier. “Zij is voor ons gezin gaan staan. Ze heeft contact opgenomen met het Raayland College en dat opgelost. Daar ben ik haar nog steeds dankbaar voor.”
Ook persoonlijk maakte Kompier indruk op hem. “Toen mijn vader overleed, toonde zij oprechte belangstelling. Ze was betrokken en menselijk.”
Leenders noemt haar ‘een fantastische voorvrouw voor Venray’.
Harde woorden over Uitdehaag
Veel kritischer is Leenders over burgemeester Michiel Uitdehaag. Tijdens het gesprek spaart hij de burgemeester bepaald niet. Volgens Leenders is tijdens de verkiezingscampagne “iets geknapt” in het vertrouwen. Hij verwijt Uitdehaag dat hij volgens hem nooit publiekelijk afstand heeft genomen van bedreigingen en intimidatie richting Samenwerking Venray. “Onze posters werden beklad, partijleden werden thuis lastiggevallen en ik werd persoonlijk bedreigd. Ik heb hem gevraagd om leiderschap te tonen, maar hij deed niets.”
Leenders zegt dat hij zich totaal niet gesteund voelde. “Tijdens de duidingsavond over de verkiezingsuitslag zei hij we, terecht, dat je van ambtenaren af moest blijven, maar hij noemde bestuurders niet eens. Dat heeft mij echt gekwetst.”
Volgens Leenders bereikte de situatie een dieptepunt tijdens een gesprek de burgemeester en een onafhankelijke derde partij. “Ik vroeg hem om begrip en steun voor de impact op mijn gezin vanwege een bedreiging waarvan mijn dochter letterlijk ziek was. Toen zei hij letterlijk: ‘Wij hebben een zakelijke relatie en jouw gezin interesseert mij niet.’”
Leenders valt even stil wanneer hij die woorden herhaalt. “Toen leek het alsof zijn masker afviel. Dat moment heeft mij diep geraakt.”
‘Ik dacht aan stoppen’
Na dat gesprek overwoog Leenders direct zijn functie neer te leggen. “Mijn eerste gedachte was: ik stop ermee.”
Toch besloot hij uiteindelijk aan te blijven. “Mijn collega-wethouders en de gemeentesecretaris hebben veel steun gegeven. Na meerdere gesprekken, uiteraard ook met mijn gezin, heb ik besloten de rit uit te zitten.”
Zijn besluit over de toekomst was toen echter al genomen. Op verkiezingsdag besloot hij dat hij een eventuele raadszetel niet meer zou accepteren. “Er zijn dingen gebeurd die ik niet meer kan rijmen.”
Van wethouder naar diaken
Na zijn politieke loopbaan kiest Leenders privé bewust voor een andere richting. Komende zomer start hij aan de opleiding tot permanent diaken Rolduc in Kerkrade. “Ik ben altijd praktiserend katholiek geweest. Als kind dacht ik zelfs dat ik priester zou worden.”
De verbondenheid met het geloof is volgens hem nooit verdwenen. In Lourdes kreeg hij uiteindelijk het gevoel dat hij een nieuwe stap moest zetten. “Tijdens een heilige mis hoorde ik woorden die ik als een teken heb ervaren. Daarna heb ik de bisschop geschreven.”
Uiteindelijk werd hij toegelaten tot de opleiding. Een traject van vijf jaar met ongeveer twintig opleidingsweekenden per jaar. “Mijn vrije tijd gaat er straks heel anders uitzien. Al zal de opleiding uiteindelijk niet leiden tot een betaalde baan.”
‘Vergeving begint met spijt’
Dat Leenders nu een religieuze opleiding gaat volgen, roept automatisch de vraag op of er nog ruimte is voor vergeving richting de burgemeester. Zijn antwoord volgt snel. “Vergeving begint met oprechte spijt. En die heb ik tot op de dag van vandaag nooit gehoord.”
Volgens hem is het contact inmiddels volledig zakelijk geworden. “Ik hoef geen verdere relatie meer met hem.”
‘Blijf redelijk naar elkaar’
Ondanks alles kijkt Leenders niet verbitterd terug op zijn periode als wethouder. Hij benadrukt dat hij zich altijd dienstbaar heeft opgesteld aan Venray. “Ik ga ervan uit dat iedereen uiteindelijk handelt vanuit het belang van de gemeente en haar inwoners.”
Wel maakt hij zich zorgen over de manier waarop het publieke debat soms verhardt. “Mensen mogen kritisch zijn en ontevreden ook. Maar blijf alsjeblieft redelijk. Ga niet je boekje te buiten.”
Politiek gezien doet Leenders, gezien de hele situatie, bij Samenwerking Venray bewust ‘een stapje terug’. Leenders wordt namelijk voorzitter van de vereniging Samenwerking Venray. Hij zegt begrip te hebben voor de verkiezingsuitslag, al had hij die liever anders gezien. “Maar Venray en daarmee het gemeentebestuur gaat verder. Juist voor die 45.000 inwoners van deze prachtige gemeente.”
Hij sluit af met een zin die volgens hem zijn hele bestuursperiode samenvat: “Ik heb altijd gehandeld in het welzijn van de gemeente Venray en haar burgers en heb daarbij ook altijd vertrouwd op Gods zegen.”
Het college van burgemeester en wethouders heeft kennisgenomen van het interview en ziet af van een inhoudelijke reactie.
