Meer dan een slachtoffer
Venlo – Venray | Het levensverhaal van Ferda van Rijn-Laproute is tot op heden nooit belicht, doordat de aandacht vooral uitging naar haar overlijden in 1994. Met zijn nieuwste kunstwerk brengt Venraynaar Edwin de Klein daar verandering in. “Ferda was veel meer dan een slachtoffer van de Bende van Venlo. Ze was kraamverzorgster tijdens de Tweede Wereldoorlog, werkte later als kleermaakster en ontwierp zelfs haar eigen huis.”
De drijvende kracht achter dit eerbetoon is de onlangs overleden Corrie Bänziger-Schattefor. Ze was nog een jong meisje toen Ferda in 1944, midden in de Tweede Wereldoorlog, een helpende hand toestak als kraamverzorgster van haar pasgeboren broertje. “Het waren spannende tijden, waarin Ferda haar eigen leven riskeerde door Corrie's vader, Toon, te verbergen in de Venkoelen tijdens razzia's. ’s Avonds haalde ze hem in het pikkedonker weer op, waardoor gedwongen tewerkstelling in Duitsland werd voorkomen."
Door de gedwongen evacuatie van Venlo verbleef Ferda uiteindelijk langere tijd bij het gezin. Ook na de bevrijding bleven de banden innig. Zo koppelde Toon haar aan haar latere echtgenoot Sjeng van Rijn, haar eerste relatie. En toen Corrie trouwde, maakte Ferda zelfs de trouwjurk en bruidstaart.
'Als maker werk ik graag samen met en vanuit het hart van de samenleving'
Na Ferda’s overlijden hield Corrie de herinneringen levend door over haar te vertellen aan de jongere generatie. Omdat ze die verhalen graag naar buiten wilde brengen, zocht kleinzoon Laurens Bänziger twee jaar geleden contact met De Klein. "In eerste instantie werd gedacht aan een boek, maar ik ben geen schrijver." In plaats daarvan stelde hij voor om Ferda te eren met een kunstwerk. "Dat is het mooiste wat ik als kunstenaar kan en mag doen. Als maker werk ik namelijk graag samen met en vanuit het hart van de samenleving."”
Ferda was veel meer dan een slachtoffer van de Bende van Venlo
In plaats van de nadruk te leggen op de veelbesproken misdaad, wilde hij Ferda haar eigen identiteit teruggeven. Om haar verhaal recht te doen, heeft hij de afgelopen twee jaar uitgebreid onderzoek gedaan. “Ik heb niet alleen intensief gesproken met Corrie, maar ook archiefonderzoek verricht bij onder andere Beeld en Geluid in Hilversum om de gebeurtenissen rond 1994 beter te begrijpen. Daarnaast sprak ik met een misdaadjournalist en ben ik met een historicus in gesprek gegaan over de oorlogsgeschiedenis van Venlo."
Het resultaat is een klassiek drieluik, uitgevoerd in mergel en polyepoxide, waarin de verschillende fases van Ferda’s leven worden verbeeld. Het werk laat niet alleen haar persoonlijke geschiedenis zien, maar geeft ook een beeld van de tijd waarin ze leefde.
Het werk is, samen met een audiofragment waarin Corrie zelf vertelt over haar band met Ferda, tot en met 3 januari te zien in de tentoonstelling ‘Over de grens – criminaliteit in Limburg' in het Limburgs Museum in Venlo. Corrie heeft het zelf helaas niet meer kunnen meemaken. Ze overleed op 12 november aan na een kort ziekbed.
