Anna Nagel (92)
Amsterdam - Ysselsteyn | Anna Nagel (92) werd geboren op 13 januari 1934 in Amsterdam. Ze groeide op in de Kinkerstraat in de wijk Oud-West, als vierde van acht kinderen in een hecht gezin. Ze was de helft van een tweeling: haar tweelingbroer heette Wim. Haar ouders, Alphons Nagel en Bep Bokeloh, vormden samen met hun kinderen een warm en levendig huishouden.
Als Anna terugkijkt op die tijd, klinkt er vooral genegenheid door. "Het was gezellig thuis", zegt ze. Het leven speelde zich af rond het gezin en de dagelijkse gang van zaken, waarbij ook de textielhandel een rol speelde. In de Kinkerstraat had haar vader een textielwinkel. Het waren jaren waarin het leven overzichtelijk leek, totdat de oorlog alles veranderde.
Oorlog
Vanaf 1942 veranderde het dagelijks leven ingrijpend. School werd steeds minder vanzelfsprekend en uiteindelijk gingen Anna en haar broers en zussen nauwelijks nog naar school. Voedsel werd schaars, alles ging op de bon en het bestaan werd steeds moeilijker. "We gingen naar de gaarkeuken om eten te halen, want er was gewoon bijna niets meer", herinnert Anna zich. Het zijn beelden die haar altijd zijn bijgebleven. Ook de dreiging was zichtbaar op straat. Als jong meisje zag ze wat er gebeurde met Joodse stadsgenoten. "Mensen werden gewoon van de straat geplukt en afgevoerd." Die ervaringen maakten diepe indruk en lieten haar nooit meer los.
Tijdens de hongerwinter draaide alles om overleven. Haar vader wist met vindingrijkheid het gezin door deze moeilijke periode heen te helpen. Textiel werd geruild voor voedsel en ook de kinderen hielpen mee. "We gingen met de fiets naar boeren om te ruilen." Het typeert de tijd: hard, onzeker, maar ook vol doorzettingsvermogen.
Opleiding en liefde
Na de oorlog pakte Anna haar opleiding weer op. Ze doorliep de Middelbare School en de HBS, gevolgd door een jaar huishoudschool en daarna de lerarenopleiding Huishoudkunde. Daarmee legde ze een stevige basis voor haar latere werk.
Eind jaren vijftig volgde een gebeurtenis die haar leven blijvend zou veranderen. Tijdens carnaval, waar ze samen met een medeleerling uit Leunen naartoe ging, ontmoette ze Louis Claessens, beter bekend als 'Gussen Wie'. "Het was liefde op het eerste gezicht", vertelt ze daarover.
Gussen Wie
Louis werd geboren op 8 januari 1933 in Leunen, als zoon van Hendrik Claessens en Gertruda Gussen. Hij groeide op in een boerengezin en ontwikkelde zich tot kunstenaar. Omdat er al een kunstenaar was met de naam Louis Claessens besloot hij er 'Gussen Wie' van te maken. Louis, of Gussen Wie, was een bijzonder mens. Creatief en intuïtief, maar ook filosofisch en intellectueel. Hij werkte vanuit gevoel en ontwikkelde een eigen beeldtaal waarin mens en natuur centraal stonden. Hij begon met hout, vaak afkomstig uit de ruilverkaveling, met het idee dat elke gevallen boom een nieuw leven als kunstwerk kon krijgen. Later werkte hij ook met materialen als beton en polyester. Zijn werk was vernieuwend en liep vooruit op zijn tijd, wat niet altijd makkelijk was in de praktijk. Hij studeerde aan academies in Arnhem, Maastricht en Parijs en trok door Europa. Zijn leven en werk waren onlosmakelijk met elkaar verbonden (bron: rooynet.nl/gussenwie/biografie).
Huwelijk en gezin
Op 20 juli 1961 trouwden Anna en Louis. In het begin woonden ze in een noodwoning in Leunen. Daarna knapten ze samen een boerderij op aan de Enge Steeg, waar ze hun leven opbouwden. Ze kregen twee kinderen: Door (1962) en Job (1965). Het leven bracht niet alleen geluk. Op 13 augustus 1979 overleed Louis, op 46-jarige leeftijd. Anna bleef daardoor als jonge weduwe achter. Later verloor ze ook haar zoon Job, die op 50-jarige leeftijd overleed. Twee zware verliezen die diepe sporen nalieten.
Later leven
Ondanks alles bleef Anna actief en betrokken. Ze werkte op verschillende plekken, onder andere als hoofd huishouding bij instellingen, en bleef daarnaast creatief bezig. Ze maakte kunstdoeken van stoffen, waarin haar gevoel voor vorm en materiaal zichtbaar werd. Ook in de gemeenschap speelde ze een belangrijke rol. In Leunen richtte ze bijvoorbeeld de dorpsraad op, waar ze lange tijd voorzitter van was. Ze was een drijvende kracht, iemand die zaken in beweging zette en mensen bij elkaar bracht. Tot op hoge leeftijd bleef ze zelfstandig wonen aan de Enge Steeg. Pas recent verhuisde ze naar het zorghuis in Ysselsteyn. Daar voelt ze zich thuis. "Er is genoeg te doen en het eten is lekker."
Terugblik
Als Anna terugkijkt op haar leven, doet ze dat zonder opsmuk. Ze heeft veel meegemaakt: een jeugd in oorlogstijd, liefde, verlies en verantwoordelijkheid. Toch klinkt er geen bitterheid, maar rust. Op de vraag of ze ergens spijt van heeft, antwoordt ze eenvoudig: "Nee, eigenlijk niet. Ik ben tevreden met hoe het leven voor mij is gegaan."
En misschien vat haar eigen levensles alles wel het beste samen: "Wees lief voor jezelf en anderen."
